Digitalisering versnelt en vervluchtigt de lokale politiek

No comments »
AUTHOR:
CTO Dell EMC Nederland
CATEGORIES:

Toen mijn vrouw 16 jaar geleden als raadslid in onze gemeenteraad werd gekozen, was politiek een wereld van papier. Dossiers (enveloppen vol!) werden door koeriers aan huis afgeleverd en af en toe kwam een spoeddocument via de fax. De eerste PC was weliswaar al in huis maar werd slechts gebruikt om af en toe eigen speeches te schrijven of e-mails te versturen naar de weinigen die ook een e-mailadres hadden. Het raadswerk was en bleef vooralsnog een papieren proces. Niet alleen naar de fractieleden, maar ook naar alle steun- en schaduwfracties toe.

Acht jaar geleden startte mijn vrouw een eigen lokale partij, na eerder acht jaar in de lokale fractie van een landelijke partij actief te zijn geweest. Toen was het al gewoon dat een raadslid van de gemeente een PC mocht aanschaffen om hem of haar te ondersteunen in het raadswerk. Met natuurlijk een printer ernaast, want input en output was nog grotendeels op papier gebaseerd. E-mails waren intussen gewoon geworden maar de bijlagen werden netjes geprint en in papieren dossiers bewaard. Ook voor verkiezingsactiviteiten werd de digitale wereld langzaam ingezet. De eerste lokale websites ontstonden. In eerste instantie statische omgevingen met tekst over programma’s, kandidaten en uitleg over plannen en ideeën. En voor de opmaak van flyers en programma’s.

Digitaal normaal
Maar nu is digitaal normaal geworden. Elk raadslid heeft een iPad en met programma’s als iBabs worden raad- en commissiestukken digitaal gedeeld. Het papierloze raadswerk heeft grotendeels zijn intrede gedaan. Grotendeels, want nog steeds is een deel van de burgers niet op internet aangesloten en voor hen blijft papieren informatie een must.

Ook de inrichting van de gemeente is digitaal geworden. Van slimme lantaarnpalen tot en met efficiënte vergadergereedschappen. Van samengevoegde ICT-diensten tot en met een actief gemeentelijk social mediabeleid. Van ondersteunde apps voor de burger, zoals ‘Buiten Beter’ of ‘Omgevingsalert’, tot en met plannen over gratis WiFi in het dorp in een PPS-samenwerking. Zonder digitale informatie en bijbehorende voorzieningen, kan geen enkele gemeente meer functioneren.

Raadsleden werken intussen dagelijks in die nieuwe wereld van informatie. Ze communiceren digitaal met de burger en bedienen zich van alle sociale media die hen ter beschikking staan. De verandering met tien jaar geleden is enorm. Maar dat maakt ook alles sneller en soms hectischer. Vierentwintig uur per dag en zeven dagen per week. Een e-mail kan binnen tien minuten met ‘reply-all’ door alle fracties zijn beantwoord en met aanvullend commentaar soms nog uren heen en weer schieten. Informatie is snel maar helaas soms ook vluchtig geworden. Een bericht van een uur geleden kan al oud nieuws zijn. Dit maakt de politiek vluchtiger en soms zelfs gebaseerd op korte uitingen in Whatsapp-groepen of Twitterberichten van maximaal 140 tekens. Meningen en opinies die met lichtsnelheid door de politieke arena en het achterland vliegen. Dit roept allerlei emoties op en zorgt vaak voor polarisering.

Minimale draagtijd
De vraag is of alle mooie en snelle informatietechniek de kwaliteit van het politieke bedrijf heeft verbeterd. Persoonlijk denk ik van niet. Iedereen heeft overal een mening over en ventileert die via vele kanalen. De tijd voor bezinning, studie, uitwerking en rijpen van ideeën lijkt voorbij te zijn, terwijl dat juist de basis is voor gedegen voorstellen, goede doorrekening van alle consequenties en uiteindelijk gedragen besluitvorming. Snelheid is mooi, maar kwaliteit is en blijft veel belangrijker. Alles heeft een minimale draagtijd nodig om tot rijpheid en volwassenheid te komen.

Onze maatschappij is afgelopen decennium flink veranderd. De vijftigjarige Kondratiev-cyclus leidt ons – net als in de jaren zestig van vorige eeuw – naar een nieuwe economische periode gebaseerd op nieuwe technische mogelijkheden. Dit geldt evenzo voor de politieke inrichting van ons land. In plaats van centralisatie en groter en meer, kunnen processen met behulp van de digitale techniek weer lokaler en kleiner worden uitgevoerd.
Kleine bestuurseenheden, voorzien van de juiste digitale gereedschappen en goed geïnformeerd, kunnen de noodzakelijke diensten dicht bij de burger uitvoeren. Dat gaat van lokale groendienst tot en met sociale procesuitvoering. Van jeugdondersteuning tot en met ouderenzorg. Zelfs de groeiende Smart Cities bestaan steeds meer uit kleine, actieve zelfsturende wijken en deelgebieden.

Juiste gereedschappen
Maar dat vraagt wel de juiste gereedschappen en (toegang tot) de juiste informatie. En op dat gebied dient nog wel wat te gebeuren. Met de decentralisatie, die de nationale overheid voorstaat, kan veel goeds bereikt worden, mits het lokale veld de (informatie-) gereedschappen krijgt die nodig zijn dit lokaal inderdaad succesvol uit te voeren. De jaarlijkse Eurocloud Award-competitie laat elk jaar vele mooie en regionaal ontwikkelde cloud-oplossingen zien die lokale zorg of andere diensten enorm verbeteren, efficiënter maken of bewoners veel langer thuis kunnen laten wonen.

Lokale politiek is mooi. Dat zien we met de huidige gemeenteraadvserkiezingen ook weer. Dicht bij de burger en gericht op je directe woonomgeving. Sociale media helpen bij die directe communicatie en zorgen voor meer betrokkenheid. Maar politiek is mensenwerk dus fysiek in contact blijven is essentieel. Meer overheidstaken lokaal laten uitvoeren past daarbij, maar vraagt wel investeringen, voorbereidingstijd en gedegen opbouw van lokale kwaliteit.
Het is evident dat digitale zorg de komende decennia mooie toepassingen zal opleveren die ons langer thuis kunnen laten wonen en meer individuele zorg mogelijk maken. Helaas wil de nationale politiek, gedreven door bezuinigingen, dit zo enorm snel realiseren, dat het kind met het badwater dreigt te worden weggegooid. Kwaliteit vraagt tijd, zelfs in onze snelle digitale wereld.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.